Podstawy

Wprowadzenie

Operacje lotniskowe są pierwszym etapem nauki latania w DCS. Dotyczą one wszystkich typów maszyn i stanowią podstawę dalszego szkolenia pilota. Podczas operacji na lotnisku uczymy się prawidłowego kołowania, komunikacji radiowej oraz przygotowania do startu i lądowania. Poprawne wykonywanie tych czynności pozwala uniknąć kolizji oraz chaosu na lotnisku.

Każde lotnisko posiada aktywny pas startowy. Starty oraz lądowania wykonuje się zawsze pod wiatr, ponieważ poprawia to osiągi samolotu oraz zwiększa bezpieczeństwo operacji. Informację o aktywnym pasie przekazuje kontrola lotów (ATC). Aby ją uzyskać, należy ustawić odpowiednią częstotliwość radia i wywołać menu komunikacji. W DCS większość komunikacji z lotniskiem odbywa się poprzez menu radiowe. Dzięki niemu możemy zgłosić kołowanie, gotowość do startu oraz zamiar lądowania.

DCS Wirtualni Piloci organizują treningi podstawowe niezależnie od poziomu doświadczenia pilotów. Wszelkie informacje o szkoleniach publikowane są na serwerze Discord.

Treningi prowadzone są na podstawie materiałów zawartych na tej stronie oraz ich praktycznego zastosowania podczas lotów. Aby wziąć udział w szkoleniu, wymagane jest zarejestrowanie się na Discordzie (link w mediach).

Radio podstawy

Radio służy nie tylko do komunikacji między pilotami, ale przede wszystkim do kontaktu z kontrolą lotów oraz lotniskiem. Menu radiowe wywoływane jest poprzez odpowiednie przypisanie przycisków COM1 lub COM2. Po pierwszym wywołaniu kontrola lotów przekazuje aktywny pas startowy oraz inne podstawowe informacje. Radio może być również wykorzystywane podczas naprowadzania na podejście do lądowania.

W zależności od typu maszyny mogą to być dwa lub trzy radia. Dzielą one się na pasma częstotliwości:

• Niskie od 30 MHz
• Średnie od 120 MHz
• Wysokie od 225 MHz

W zależności od modelu samolotu, częstotliwości radia są różnie ustawiane. Mogą być to różne urządzenia każde z własnym zakresem częstotliwości jak np. w A-10C czy F-16C. W niektórych samolotach, takich jak F/A-18C, jedno radio może obsługiwać dwa różne pasma częstotliwości. W DCS każde radio ma swoje odzwierciedlenie w menu tekstowym, jest ono wyświetlane w prawym rogu monitora. Menu wywoływane przez różna kombinacje klawiszy, przeważnie jest to RALT+ \, RSHIFT+\.
Ważne jest, aby menu radiowe odpowiadało temu radiu, na którym ustawiona jest dana częstotliwość. W przeciwnym przypadku ATC nie odpowie na nasze wywołanie.

Opisane procedury są stosowane na serwerach multiplayer oraz podczas większości misji. Częstotliwości lotniskowe w DCS najczęściej znajdują się w paśmie wysokim (UHF) powyżej 225 MHz. Można je sprawdzić na mapie F10 po kliknięciu lotniska. Po ustawieniu odpowiedniej częstotliwości w radiu należy wywołać menu radiowe. Jeżeli menu odpowiada właściwemu radiu, ATC przekaże informacje o aktywnym pasie startowym oraz dane pogodowe.

Odloty i przyloty

Nad lotniskiem obowiązuje umowna strefa operacyjna. Wszelki ruch statków powietrznych w tej strefie podlega określonym zasadom. Komunikacja radiowa jest obowiązkowa i prowadzona na SRS na częstotliwości danego lotniska.

Przed wejściem w strefę lotniska zmieniamy częstotliwość radia i podajemy odpowiednią komendę na SRS. Przykład komunikatu:

Pilot znajdujący się już w strefie powinien powtórzyć ostatnią komendę dla pilota wchodzącego w strefę, aby potwierdzić jej odebranie.

Ruch statków powietrznych w tej strefie odbywa się w lewym kierunku z widocznością lotniska. Jest to tzw. krąg lotniskowy (w praktyce ma on kształt prostokąta). Wysokość pierwszego poziomu holdingu wynosi 3000 ft.

Każda kolejna grupa wchodząca w holding zajmuje pozycję wyżej o 1000 ft (3000 ft → 4000 ft → 5000 ft). Zabronione są przeloty z dużą prędkością w obrębie strefy lotniskowej oraz niestosowanie się do kierunku kręgu.

Po starcie odchodzimy zgodnie z kierunkiem pasa na odległość około 7 NM, z kątem wznoszenia nie większym niż 10°. Przed wejściem na ścieżkę podejścia należy upewnić się, że pas startowy jest wolny.

W misjach oraz podczas treningów mogą obowiązywać dodatkowe procedury w postaci chartów. Niektóre lotniska w DCS posiadają własne czarty, a mission maker może przygotować dedykowane procedury podejścia dla danej misji.

Chart zawiera dane potrzebne pilotowi do operowania w strefie lotniska, takie jak kursy podejścia, radiale oraz punkty nawigacyjne. Najczęściej są one powiązane z systemem TACAN (opis w odpowiednim dziale strony). Jeżeli do misji nie został dodany chart, obowiązują ogólne zasady przedstawione na tej stronie.

Operacje Lotniskowe

Przed rozpoczęciem kołowania należy ustawić częstotliwość wieży danego lotniska. Po ustawieniu odpowiedniej częstotliwości w radiu otwieramy menu radiowe (odpowiednie przypisanie w controls).

Ważne jest, aby menu radiowe odpowiadało radiu, na którym ustawiona jest dana częstotliwość. Można to rozpoznać po nazwie wyświetlanej nad menu. Jeżeli menu nie odpowiada właściwemu radiu, ATC nie udzieli odpowiedzi.

Po wejściu na slot niezależnie od typu slotu (colt/hot) sprawdzamy swoją pozycję na mapie F10. Przykłady prawidłowego zgłaszania zamiaru kołowania:

Lądowanie lotnisko

Jednym z najtrudniejszych manewrów w pilotażu jest lądowanie. Opanowanie tej umiejętności jest podstawą bezpiecznego wykonywania lotów. Wielu nowych pilotów podchodzi do tego manewru w niewłaściwy sposób, przez co nie jest w stanie poprawnie go wykonać.

Podejście do lądowania może różnić się konfiguracją samolotu oraz prędkością, jednak sam manewr wykonywany jest w podobny sposób. W DCS lądowanie wykonujemy z prostej lub z tzw. Overhead Break. Dla nowych pilotów zalecane jest podejście z prostej.

Podczas podejścia z prostej schodzimy po tzw. Glide Slope. Są to dwie wiązki wysyłane z nadajników instalowanych przed pasem startowym. Sygnał LOC wskazuje położenie maszyny względem osi pasa, natomiast sygnał GS pokazuje położenie względem ścieżki schodzenia.

Niezależnie od użycia ILS manewr lądowania rozpoczynamy z pozycji wejściowej, czyli około 10 nm od pasa na wysokości 3000 ft. Do ustawienia prawidłowej ścieżki podejścia wykorzystujemy Velocity Vector, czyli znacznik na HUD wskazujący kierunek lotu samolotu.

Niektóre maszyny posiadają również sygnalizację markerów. Kontrolka oraz sygnał dźwiękowy informują pilota, że samolot znajduje się na ścieżce schodzenia.

Prawidłowa pozycja maszyny w przestrzeni na prostej do pasa obowiązuje zarówno przy lądowaniu na lotniskach, jak i na lotniskowcach.

Wskazania systemu ILS obejmują:

• LOC — położenie maszyny względem osi pasa.
• GS — położenie maszyny względem ścieżki schodzenia.
• Znacznik odchylenia — informacja o wysokości względem ścieżki podejścia.

Prawidłowe podejście rozpoczyna się od odpowiedniej wysokości oraz odległości od pasa. Podczas podejścia kontrolujemy przede wszystkim:

• Velocity Vector
• Trymowanie
• Kurs pasa (radial)

Niezależnie od typu maszyny podstawowe parametry podejścia są bardzo podobne. Na przykład F/A-18C nie posiada klasycznego ILS dla lotnisk lądowych, dlatego podejście wykonuje się głównie na podstawie wskazań HUD oraz przyrządów pokładowych.

Prędkość podejścia zależy od masy samolotu oraz jego charakterystyki aerodynamicznej. Przykładowe prędkości podejścia:

• A-10C — około 125 kts ±5


• F-14B / F-15C / F-18C — około 135 kts ±5


• F-16C — około 160 kts ±5

W niektórych maszynach zbyt niska prędkość podejścia sygnalizowana jest miganiem VV (Velocity Vector).

Podstawową zasadą jest utrzymywanie VV na początku pasa startowego oraz kontrolowanie jego położenia przy pomocy przepustnicy. Odchylenia względem osi pasa korygujemy drążkiem sterowym oraz trymerem.

Drugim typem podejścia jest Overhead Break. Jest to szybszy sposób lądowania, często stosowany przez grupy maszyn. Manewr rozpoczynamy po minięciu pasa i zgłoszeniu przez radio komendy "Break" (dotyczy pierwszej maszyny w grupie).

Typowe parametry wejścia do manewru:

• prędkość: 300–350 kts
• wysokość: około 1500 ft AGL

Poniżej przedstawiono przykład schematu dla A-10C. Zasady podejścia są podobne dla innych maszyn, różnią się jedynie prędkościami.

Tacan

Jednym ze systemów wspomagającym nawigacje jest TACAN, są to radiolatarnie ustawione na odpowiednią stała częstotliwość, która przez komputer jest przypisywana do odpowiedniej grupy X i Y oraz liczby np. 22X. Tacan jest podawany dla lotnisk oraz maszyn logistycznych, ale może także pełnić funkcję podawania odległości do maszyn niebędących w tej samej grupie. Jak wcześniej omawiany ILS, tacan jest urządzeniem wspomagającym lądowanie na lotniskach.

Tacan posiada dwie podstawowe funkcje zależności od trybu pracy:

Wysokość barometryczna

Systemy pokładowe samolotów pozwalają na odczyt wysokości radarowej oraz barometrycznej. W zależności od typu maszyny wskazanie wysokości na HUD może być przełączane lub wyświetlane równocześnie. Wysokość barometryczna QNH obowiązuje dla całej mapy w misji i umożliwia poprawny odczyt wysokości niezależnie od typu samolotu.

Lotniska posiadają własną wartość ciśnienia QFE, która jest zależna od wysokości lotniska nad poziomem morza. Ustawienie QFE powoduje wyzerowanie wskazania wysokościomierza na poziomie lotniska.

Na powyższym przykładzie ustawione jest standardowe ciśnienie QNH, dlatego wysokościomierz nie wskazuje zera.

Ustawienie ciśnienia lotniska (QFE) powoduje prawidłowy odczyt wysokości względem poziomu lotniska.

Na przykładzie A-10C II widoczny jest jednoczesny odczyt wysokości barometrycznej oraz radarowej.

Róża kierunków

Obrazek prezentuje kierunki wyznaczane względem punktu na mapie zwanego BULLSEYE. Jest to umowny punkt odniesienia, który można umieścić podczas planowania misji w dowolnym miejscu mapy. Jego zadaniem jest ułatwienie przekazywania informacji o położeniu celów oraz utrudnienie przeciwnikowi określenia faktycznej pozycji naszych maszyn w przypadku przechwycenia komunikacji radiowej. Najczęściej punkt ten ustawiany jest przez MM (Mission Maker) na pierwszym punkcie planu lotu (Waypoint 1), jednak może znajdować się w dowolnym miejscu – zarówno na lądzie jak i na wodzie. W DCS rzadziej używa się meldunków względem Bullseye, częściej podaje się pozycję bezpośrednio względem własnego samolotu. Jeżeli jednak zapytamy AWACS komendą “Picture”, otrzymamy informacje o sytuacji powietrznej właśnie względem punktu Bullseye.

Komenda Bogey Dope odnosi się do najbliższego kontaktu powietrznego i podawana jest bezpośrednio względem naszej pozycji. Używa się jej wtedy, gdy pilot nie korzysta z odniesienia do punktu Bullseye.

Najczęściej używane zapytania do AWACS / GCI:

• PICTURE – pełny obraz sytuacji taktycznej względem Bullseye.
• BOGEY DOPE – informacje o najbliższym kontakcie w formacie BRAA.
• SNAP – żądanie informacji BRAA o konkretnej grupie lub samolocie.
• CUTOFF – wektor przechwycenia dla wskazanej grupy.

Format BRAA oznacza:

• Bearing – kierunek do celu
• Range – odległość
• Altitude – wysokość
• Aspect – kierunek lotu celu

Szkolenie podstawowe

Szkolenia podstawowe (SP) przeznaczone są dla wszystkich użytkowników Discorda DCS Wirtualni Piloci. Materiały do szkolenia SP-1 znajdują się na tej stronie i stanowią pomoc podczas treningu, dlatego zalecamy wcześniejsze zapoznanie się z ich treścią.

Opis szkoleń

SP-1

1. Wprowadzenie – informacje dotyczące skrzydła DCS Wirtualni Piloci.
2. Ustawienia oraz test SRS.
3. Omówienie diagramów lotnisk.
4. Strefa lotniskowa – zasady poruszania się w jej obrębie.
5. Korespondencja radiowa.
6. Operacje lotniskowe oraz poprawne komunikaty radiowe.
7. Serwery DCS Wirtualni Piloci – omówienie i zasady korzystania.

SP-2

1. Wprowadzenie.
2. Omówienie zasad startów w grupach.
3. Nawigacja przez punkty.
4. Lot w szyku.
5. Holding.
6. Podejście do lądowania w parach.

SP-3

1. Wprowadzenie.
2. Określanie celów ataku.
3. Przydział zadań.
4. Holding bojowy.
5. Zasady wejścia oraz wyjścia ze strefy działań.
6. Eliminacja zagrożeń przed atakiem oraz celów.
7. Powrót do bazy.

Misje Szkoleniowe

Misje zawierają podstawowe zagadnienia dotyczące danej maszyny. Pobieramy odpowiednią misję i uruchamiamy ją w trybie single player.

Możliwości treningu na misji (jedna maszyna):

1. Starty z lotniska oraz lotniskowca (dla maszyn pokładowych).
2. Tankowanie w powietrzu.
3. Podejście do pasa z prostej – ustawienie 10 nm / 3000 ft radarowe.
4. Walka powietrzna A/A – cele aktywowane z menu F10, nie odpowiadają ogniem.
5. Cele naziemne A/G – możliwość przezbrojenia na lotnisku lub lotniskowcu.

Najważniejszym elementem treningu jest lądowanie i na nim skupiamy największą uwagę. Do treningu zaleca się korzystanie z funkcji Active Pause (menu UI Layer w Controls), aby skonfigurować samolot będący w powietrzu.

Podejście z wykorzystaniem holdingu jest typowym podejściem wykonywanym na podstawie chartów. Holding wykonujemy na wyznaczonym punkcie – w tej misji jest to punkt RIVER.

Punkt ten określony jest przez radial do TACAN oraz odległość od niego. Holding jest podobny do kręgu lotniskowego, a zmiany wysokości wykonujemy przed punktami pośrednimi.

Misje kopiujemy do folderu:
C:\Users\you_nick\Saved Games\DCS\Missions

Dostępne misje treningowe:

• A-10C
• AH-64D
• AJS-37
• AV-8B
• F-14B
• F-15C
• F-15E
• F-16C
• F/A-18C
• CASE 1
• CASE 3
• ILS
• Unikanie rakiet

Trening unikania rakiet polega na symulacji ataku systemów przeciwlotniczych. Informacja o rakiecie przekazywana jest pilotowi bez uszkadzania samolotu. Na początku ustawiamy odległość wybuchu rakiety.

Malowania Skrzydła

Malowania eskadrowe są dostępne dla każdego pilota korzystającego z danego modułu.
Istnieje możliwość dodania własnego loga oraz podpisu pod kabiną.
Malowania tworzone są przez naszych pilotów na podstawie template publikowanych przez ED.

Po rozpakowaniu plików malowania należy dodać do folderu:
C:\Users\you_nick\Saved Games\DCS\Liveries

Pobierz malowania:

• A-10C II
• F-15C
• F-15E
• F-16C
• F/A-18C
• M-2000C

Kneeboard

W DCS dostępny jest tzw. Kneeboard. Jest to zestaw obrazów w formacie .jpg lub .png, wyświetlanych w kabinie samolotu na tzw. „nakolanniku”. Domyślny klawisz otwierający Kneeboard to K, natomiast przełączanie stron odbywa się za pomocą nawiasów kwadratowych [ ].

Materiały mogą być zapisane w katalogu ogólnym lub w katalogach przypisanych do konkretnych maszyn. W przypadku drugiej opcji należy utworzyć osobne podfoldery dla wybranych modułów.

Kneeboard jest domyślnie dostępny w plikach gry, jednak każdy pilot może dodać własne materiały. Bardzo pomocne są np. zestawienia częstotliwości i namiarów na lotniska, które można pobrać poniżej.

Pliki po rozpakowaniu należy dodać do folderu:
C:\Users\...........\Saved Games\DCS\Kneeboard

Jeżeli w katalogu DCS nie ma folderu Kneeboard, należy utworzyć go ręcznie.

• Pobierz Kneeboard lotnisk